EUDR - co to jest, kogo dotyczy i jak przygotować firmę produkcyjną do nowych obowiązków

Rozporządzenie weszło w życie 29 czerwca 2023 r., ale główne obowiązki (due diligence, oświadczenia) zaczynają obowiązywać 30 grudnia 2026 r. dla dużych i średnich podmiotów oraz 30 czerwca 2027 r. dla mikro i małych podmiotów - zgodnie z nowelizacją przyjętą w grudniu 2025 r.

Nie. Obowiązki dotyczą wszystkich podmiotów w łańcuchu dostaw wprowadzających towary na rynek unijny, udostępniających je na nim lub eksportujących z UE - niezależnie od tego, czy surowiec pochodzi z kraju członkowskiego, czy spoza UE. Zakres i forma obowiązku zależą od roli firmy w łańcuchu (podmiot pierwotny vs. dalszy etap obrotu).

Siedmiu grup surowców: drewna, bydła, kakao, kawy, oleju palmowego, kauczuku i soi, a także wielu produktów przetworzonych z załącznika I (m.in. meble, czekolada, opony, skóra garbowana, kawa palona). Katalog może zostać rozszerzony aktem delegowanym Komisji Europejskiej, obecnie w konsultacjach.

Nie. Oświadczenia mogą być elementem dokumentacji, ale same w sobie nie zastępują uporządkowanego procesu: oceny danych geolokalizacyjnych, analizy ryzyka i - w razie potrzeby - działań je minimalizujących, potwierdzonych oświadczeniem DDS w systemie informacyjnym.

Przesunięto terminy startu obowiązków oraz ograniczono dublowanie oświadczeń: obowiązek DDS spoczywa głównie na podmiocie wprowadzającym towar na rynek po raz pierwszy, a dalsze ogniwa łańcucha przekazują numer referencyjny zamiast składać własne oświadczenia. Mikro i małe podmioty pierwotne z krajów niskiego ryzyka mogą korzystać z uproszczonego zgłoszenia. Komisja szacuje, że łączne koszty dostosowania spadną nawet o 75% względem pierwotnych założeń.

Nie. Uproszczenia ułatwiają stosowanie przepisów, ale nie zmieniają obowiązku ustalenia zakresu regulacji dla danej firmy, zebrania danych geolokalizacyjnych i dokumentacyjnych oraz zbudowania procesu oceny ryzyka. Pełne wdrożenie - od analizy łańcucha dostaw po aktualizację umów - zajmuje zwykle kilka do kilkunastu miesięcy.

W unijnym systemie informacyjnym prowadzonym przez Komisję Europejską. System jest obecnie dostosowywany do znowelizowanych przepisów - jego ponowne otwarcie zaplanowano na czerwiec 2026 r. Dostępne są też wersje szkoleniowe umożliwiające zapoznanie się z nim przed formalnym obowiązkiem stosowania.

Zgodnie z projektem ustawy krajowej nadzór ma być podzielony między kilka inspekcji branżowych (m.in. Inspekcję Ochrony Środowiska dla drewna i kauczuku, Inspekcję Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych dla kakao, kawy, soi i oleju palmowego, Inspekcję Weterynaryjną dla bydła), a koordynację całości prowadzi Ministerstwo Klimatu i Środowiska.

KLL-ERP porządkuje dane wymagane przez EUDR: identyfikowalność surowców i materiałów w procesie produkcyjnym, rejestry dokumentów dostawców oraz dane o kontrahentach i dostawach. System jest aktywnie rozwijany pod kątem nowych wymogów, w tym przyszłej integracji z unijnym systemem informacyjnym, dzięki czemu moduły i formularze można aktualizować bez przestojów we wdrożeniu.